BEL ENG DEU FRA

Вясковы дэтэктыў: пра начную споведзь работнікаў сельсавета і як палешукі захавалі свой храм

 
  
30 МАЯ 2014 (Пятница) 01:38:05
Выступленне протаіерэя Сергія Гардуна на прэзентацыі кнігі Алены “Шацько” «Колокола и колокольные звоны православных храмов западных регионов Беларуси: история и современность».

Кніга Алены Генадзеўны Шацько вельмі карысная, гэта спраўднае даследаванне. Гэта не той матэрыял, які ляжыць на паверхні, і разам з тым гэта жывая царкоўная традыцыя.

У Заходняй Беларусі гэта традыцыя захавалася, а на ўсходзе званы змоўклі ў 20-я гады. У 1938 годзе спыніў сваё існаванне апошні храм на тэрыторыі Усходняй Беларусі. Там храмы былі адчынены толькі ў час нямецкай акупацыі. Адчыняліся сотнямі. Пасля вайны на ўсёй тэрыторыі Беларусі было больш 1000 праваслаўных храмаў. Потым іх зноў сталі зачыняць, і ў 80-я іх засталося каля 300.

У Заходняй Беларусі адразу пасля вайны звон яшчэ гучаў, і толькі ў хрушчоўскія часы ён быў забаронены.

Я ведаю адзін храм у Заходняй Беларусі, дзе царкоўны звон не спыняўся – у сяле Павіцце Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Там ва ўсе часы званы званілі. Магчыма, яшчэ былі такія аазісы, але я ведаю толькі пра гэты.Там неяк бацюшка у велікапосныя дні кажа: “Хто ўдзень баіцца хадзіць да споведзі, то ў гэтыя дні я буду ў храме ноччу. Хто працуе ў сельсавеце ці ў школе – прыходзьце, буду спавядаць і прычашчаць.” У іншых месцах гэтыя словы, сказаныя ў нядзелю з авмвона, маглі быць апошнімі. А там былі такія памяркоўныя ўлады, якія самі стараліся паспавядацца хаця б у Вялікі пост…

Кніга Алены Шацько - гэта не толькі кніга пра званы, яна шырэйшая. Яна была б карысная ўсім, хто цікавіцца гісторыяй. Я звярнуў увагу на адзін вельмі значны фрагмент. Калі ўлады савецкія вырашылі правясці ўлік маёмасці ў храмах, на шэрагу храмаў былі размешчаны дошкі “ахоўваецца дзяржавай”. І вось тут ёсць эпізод: калі ў вёску ў адну вёску ў Жабінкаўскім раёне прыехалі чыноўнікі, каб вешаць гэтую дошку, людзі не далі яе вешаць.

Я ведаю гісторыю закрыцця гэтага храма ў 60-я гады. Чуў яе ад сведкаў тых падзей. Было тры спробы.

Першая была такая. Прыехаў чыноўнік, узяў міліцыянера, і яны завілі, што храм зачыняецца, можна забіраць рэчы. А людзі сказалі, што яны супраць. Тады чыноўнік з міліцыянерам проста памянялі замок. Але людзі павесілі свой.

Была другая спроба. Больш прышло чыноўнікаў і больш міліцыянераў. Але людзі зноў не пусцілі.

А трэцяя спроба была такая. Прыехалі ўзброеныя міліцыянеры – некалькі дзясяткаў і грузавік. Сказалі прыезжым людзям, якія жылі там нядаўна, не мясцовым, грузіць іконы на машыну. Грузяць. А вакол храма стаіць міліцыя, не падпускаючы месных. Тады мужчыны пераапрануліся ў жанчын. І некалькі дзясяткаў мыжыкоў у платках і спадніцах, плачучы і галосячы, наблізіліся да міліцыянераў і звязалі іх. Пры гэтым адна сапраўдная жанчына загінула ў гэтай патасоўцы. Шафёр паехаў. Паехаў з двума іконамі і Евангеллем, якія паспелі пагрузіць на машыну.

Міліцыянеры ляжалі павязаныя каля храма і прасілі іх адпусціць. Тады людзі сказалі: “Ніхто не выйдзе ў калгас на працу, пака нам не вернуць тое, што забралі”. І не пайшлі. К абеду прыйшоў грузавік і прывез іконы і Евангелле. Сяляне пачапілі свой замок. І ва ўсе гады гэты храм стаяў поўнасцю так, як павінен быў стаяць. Людзі мянялі рушнікі на іконах, прыбіраліся, рабілі рамонт, фарбавалі звонку. І ўвесь час самі збіраліся туды на малітву, таму што ўлады святара не дазвалялі назначыць. І так ён прастаяў да 1989 г. , калі сталі давацца першыя дазволы на адкрыццё храмаў. 9 жніўня, на дзень святога Панцелеімана, я быў на першай службе ў зноў адчыненым храме. Яго не трэба было і рамантаваць. Гэта быў адзін с першых храмаў, якія атрымалі дазвол на адкрыццё.

Усе званары, якія паказаны ў фільме «Колокола и колокольные звоны», - гэта сапраўды тыя людзі, якія перанялі жывую традыцыю, якая адрозніваецца ад іншых школ. Я ўпэўнены, што такія мясцовыя школы былі і ў Расіі, але яны зніклі, засталіся больш вялікія. А Алене Шацько ўдалося застаць гэтуя традыцыю і зафіксаваць. Важна было б, калі б гэтая традыцыя перадавалася. Трэба ад іх вучыцца і выкладаць гэты звон нават у Школе званароў і, напэўна, у іншых навуковых установах.
/ sobor.by/
(просмотров 3049)





Новости разделов:

Беларуская мова

26 ФЕВРАЛЯ 2020
Аб чым больш за ўсё шкадаваў Рыгор Барадулін?
31 ДЕКАБРЯ 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на студзень
2 ДЕКАБРЯ 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на снежань
4 НОЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на лістапад
5 ОКТЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на кастрычнік 2019 года
2 СЕНТЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на верасень
7 АВГУСТА 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на жнівень
24 ИЮЛЯ 2019
Расказ паломніка. 10 дзён у дарозе: шлях у Пачаеў
4 ИЮЛЯ 2019
Прадстаўляем вам расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на ліпень
31 МАЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на чэрвень
22 МАЯ 2019
Запрашаецца моладзь у археалагічную экспедыцыю пры Свята-Елісееўскім Лаўрышаўскім манастыры з 13 па 28 ліпеня
17 МАЯ 2019
20 мая ў Жыровіцах адбудзецца "Жыровіцкі фэст"
  Искусства

15 МАЯ 2020
Архиерейский хор Свято-Духова собора Минска презентовал музыкальный подарок
7 МАЯ 2020
"Арт-карантин" - в Минске работает выставка, посвященная 85-летию митрополита Филарета
18 АПРЕЛЯ 2020
Свято-Елисаветинский монастырь выпустил серию клипов на музыку Георгия Свиридова
16 АПРЕЛЯ 2020
Видеозапись оратории "Страсти по Матфею" митрополита Илариона (Алфеева). Минск, 2013
12 АПРЕЛЯ 2020
Цифровые копии редких рукописей Афона отныне доступны в интернете
1 АПРЕЛЯ 2020
Иконописец: ремесленник, художник или богослов. Интервью с Андреем Жаровым
26 МАРТА 2020
В Борисовской епархии пройдёт фотоконкурс «Божий храм»
23 МАРТА 2020
В Национальном художественном музее открылась выставка иконописи, приуроченная к 85-летию со дня рождения митрополита Филарета
20 МАРТА 2020
В Минске открылась выставка духовной живописи «Дакрануцца да святла»
17 МАРТА 2020
Торжественный концерт к 85-летию митрополита Филарета переносится на послепасхальный период
13 МАРТА 2020
8-10 мая в Супрасле состоится IX Международный фестиваль церковного звона и Международный симпозиум кампанологов
9 МАРТА 2020
В Минске презентовали музыкальный диск ''Мечтай, люби и пой... '' - совместный проект инклюзивного хора «Радость души» и БГА "Песняры"
  Просвещение

18 МАЯ 2020
Международные Кирилло-Мефодиевские чтения переносятся на осень
18 МАЯ 2020
Социальные мастерские прихода продолжают информационную поддерживающую помощь родителям
17 АПРЕЛЯ 2020
Протоиерей Сергий Лепин. "Ты знал всё". История Иуды Искариота
11 АПРЕЛЯ 2020
Псково-Печёрский монастырь подготовил онлайн-выставку к 110-летию архимандрита Иоанна (Крестьянкина)
5 АПРЕЛЯ 2020
Отец Савва (Мажуко) открыл виртуальную избу-читальню
2 АПРЕЛЯ 2020
5 апреля МинДА приглашает на лекцию "Воскресение Христово видевше"
28 МАРТА 2020
Протоиерей Сергий Лепин. Вирус в головах
27 МАРТА 2020
БПЦ и Министерство образования Беларуси подписали программу сотрудничества на 5 лет. ВИДЕО
26 МАРТА 2020
27 марта в МинДА состоится лекция «Ребёнок родился - что делать дальше?»
20 МАРТА 2020
Специалисты из России прошли стажировку в минских Социальных мастерских
19 МАРТА 2020
22 марта МинДа приглашает на лекцию «Тайная Вечеря»
12 МАРТА 2020
Расписание лекций курсов "Свет Православия" на вторую половину марта
Новости (видео)
Архив видеоновостей :

Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru


© www.sobor.by 2004-2016.