BEL ENG DEU FRA



Вясковы дэтэктыў: пра начную споведзь работнікаў сельсавета і як палешукі захавалі свой храм

 
  
30 МАЯ 2014 (Пятница) 22:38:05
Выступленне протаіерэя Сергія Гардуна на прэзентацыі кнігі Алены “Шацько” «Колокола и колокольные звоны православных храмов западных регионов Беларуси: история и современность».

Кніга Алены Генадзеўны Шацько вельмі карысная, гэта спраўднае даследаванне. Гэта не той матэрыял, які ляжыць на паверхні, і разам з тым гэта жывая царкоўная традыцыя.

У Заходняй Беларусі гэта традыцыя захавалася, а на ўсходзе званы змоўклі ў 20-я гады. У 1938 годзе спыніў сваё існаванне апошні храм на тэрыторыі Усходняй Беларусі. Там храмы былі адчынены толькі ў час нямецкай акупацыі. Адчыняліся сотнямі. Пасля вайны на ўсёй тэрыторыі Беларусі было больш 1000 праваслаўных храмаў. Потым іх зноў сталі зачыняць, і ў 80-я іх засталося каля 300.

У Заходняй Беларусі адразу пасля вайны звон яшчэ гучаў, і толькі ў хрушчоўскія часы ён быў забаронены.

Я ведаю адзін храм у Заходняй Беларусі, дзе царкоўны звон не спыняўся – у сяле Павіцце Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Там ва ўсе часы званы званілі. Магчыма, яшчэ былі такія аазісы, але я ведаю толькі пра гэты.Там неяк бацюшка у велікапосныя дні кажа: “Хто ўдзень баіцца хадзіць да споведзі, то ў гэтыя дні я буду ў храме ноччу. Хто працуе ў сельсавеце ці ў школе – прыходзьце, буду спавядаць і прычашчаць.” У іншых месцах гэтыя словы, сказаныя ў нядзелю з авмвона, маглі быць апошнімі. А там былі такія памяркоўныя ўлады, якія самі стараліся паспавядацца хаця б у Вялікі пост…

Кніга Алены Шацько - гэта не толькі кніга пра званы, яна шырэйшая. Яна была б карысная ўсім, хто цікавіцца гісторыяй. Я звярнуў увагу на адзін вельмі значны фрагмент. Калі ўлады савецкія вырашылі правясці ўлік маёмасці ў храмах, на шэрагу храмаў былі размешчаны дошкі “ахоўваецца дзяржавай”. І вось тут ёсць эпізод: калі ў вёску ў адну вёску ў Жабінкаўскім раёне прыехалі чыноўнікі, каб вешаць гэтую дошку, людзі не далі яе вешаць.

Я ведаю гісторыю закрыцця гэтага храма ў 60-я гады. Чуў яе ад сведкаў тых падзей. Было тры спробы.

Першая была такая. Прыехаў чыноўнік, узяў міліцыянера, і яны завілі, што храм зачыняецца, можна забіраць рэчы. А людзі сказалі, што яны супраць. Тады чыноўнік з міліцыянерам проста памянялі замок. Але людзі павесілі свой.

Была другая спроба. Больш прышло чыноўнікаў і больш міліцыянераў. Але людзі зноў не пусцілі.

А трэцяя спроба была такая. Прыехалі ўзброеныя міліцыянеры – некалькі дзясяткаў і грузавік. Сказалі прыезжым людзям, якія жылі там нядаўна, не мясцовым, грузіць іконы на машыну. Грузяць. А вакол храма стаіць міліцыя, не падпускаючы месных. Тады мужчыны пераапрануліся ў жанчын. І некалькі дзясяткаў мыжыкоў у платках і спадніцах, плачучы і галосячы, наблізіліся да міліцыянераў і звязалі іх. Пры гэтым адна сапраўдная жанчына загінула ў гэтай патасоўцы. Шафёр паехаў. Паехаў з двума іконамі і Евангеллем, якія паспелі пагрузіць на машыну.

Міліцыянеры ляжалі павязаныя каля храма і прасілі іх адпусціць. Тады людзі сказалі: “Ніхто не выйдзе ў калгас на працу, пака нам не вернуць тое, што забралі”. І не пайшлі. К абеду прыйшоў грузавік і прывез іконы і Евангелле. Сяляне пачапілі свой замок. І ва ўсе гады гэты храм стаяў поўнасцю так, як павінен быў стаяць. Людзі мянялі рушнікі на іконах, прыбіраліся, рабілі рамонт, фарбавалі звонку. І ўвесь час самі збіраліся туды на малітву, таму што ўлады святара не дазвалялі назначыць. І так ён прастаяў да 1989 г. , калі сталі давацца першыя дазволы на адкрыццё храмаў. 9 жніўня, на дзень святога Панцелеімана, я быў на першай службе ў зноў адчыненым храме. Яго не трэба было і рамантаваць. Гэта быў адзін с першых храмаў, якія атрымалі дазвол на адкрыццё.

Усе званары, якія паказаны ў фільме «Колокола и колокольные звоны», - гэта сапраўды тыя людзі, якія перанялі жывую традыцыю, якая адрозніваецца ад іншых школ. Я ўпэўнены, што такія мясцовыя школы былі і ў Расіі, але яны зніклі, засталіся больш вялікія. А Алене Шацько ўдалося застаць гэтуя традыцыю і зафіксаваць. Важна было б, калі б гэтая традыцыя перадавалася. Трэба ад іх вучыцца і выкладаць гэты звон нават у Школе званароў і, напэўна, у іншых навуковых установах.
/ sobor.by/
(просмотров 3858)





Новости разделов:

Беларуская мова

22 МАРТА 2021
17-18 красавіка брацтва свяшчэннамучаніка Уладзіміра Хіраска запрашае ў паломніцтва ў Мікольскі жаночы манастыр горада Магілева
19 МАРТА 2021
20 сакавіка пачынаюцца заняткі Шахматнага клуба ў мінскім приходе іконы "Усіх тужлівых Радасць"
17 МАРТА 2021
Пры моладзевым брацтве Уладзіміра Хіраска пачаў сваю работу турыстычны клуб
17 МАРТА 2021
Першая вандроўка праваслаўнага турыстычнага клуба "Алеут" - 21 сакавіка мінскую моладзь запрашаюць наведаць філіял музея Янкі Купалы
10 МАРТА 2021
Як мінскае моладзевае брацтва Уладзіміра Хіраска адзначыла Масленіцу. Хочаш гэтак жа - далучайся!
23 ИЮЛЯ 2020
Дабравесце.by: Новый Завет на белорусском языке доступен в интернете
26 ФЕВРАЛЯ 2020
Аб чым больш за ўсё шкадаваў Рыгор Барадулін?
31 ДЕКАБРЯ 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на студзень
2 ДЕКАБРЯ 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на снежань
4 НОЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на лістапад
5 ОКТЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на кастрычнік 2019 года
2 СЕНТЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на верасень
  Искусства

8 ЯНВАРЯ 2024
«Рождественская колыбельная» Олега Молчана возвращается к слушателям
5 ЯНВАРЯ 2024
Центр «Покрова» приглашает на Рождественский спектакль «Сказ о Петре и Февронии». Вход свободный
7 ДЕКАБРЯ 2023
ТВ "Союз". Коллективы из России и Беларуси приняли участие в хоровом концерте под сводами минского храма иконы Божией Матери "Всех скорбящих Радость"
10 ОКТЯБРЯ 2023
Да 140-годдзя Парфірыя Заслаўскага”
4 ОКТЯБРЯ 2023
Праздничный хор прихода храма «Всех скорбящих Радость» записал новый альбом «Песнопения Русского зарубежья»
17 АПРЕЛЯ 2023
18 апреля в Минске покажут документальный фильм «Святой» о священномученике Владимире Хираско
29 МАРТА 2023
Конкурс «Пасхальная писанка – 2023» стартовал в Гомельской епархии
26 МАРТА 2023
30 марта в Свято-Духовом кафедральном соборе Минска состоится Великопостный концерт «Душе моя…»
28 ДЕКАБРЯ 2022
17 января в Минске состоится концерт «Рождественский вечер»
25 НОЯБРЯ 2022
В МинДА открылась выставка, посвященная латинской и греческой графике в белорусских храмах
10 НОЯБРЯ 2022
В Национальной библиотеке открылась выставка памяти Митрополита Филарета
19 ОКТЯБРЯ 2022
30 октября в Минске состоится премьера фильма «Святой Владимир Хираско»
  Просвещение

28 НОЯБРЯ 2023
Стартовал республиканский конкурс «Молодежь Беларуси за жизнь, нравственность и семейные ценности»
9 ОКТЯБРЯ 2022
Стартовал конкурс на присуждение стипендии имени митрополита Филарета (Вахромеева)
9 ИЮЛЯ 2022
Занятия Летнего библейского института пройдут в Минской духовной семинарии в августе
27 ИЮНЯ 2022
В Минском духовном училище состоялся выпускной акт
6 ИЮНЯ 2022
Минская духовная семинария приглашает на занятия Летнего богословского института
6 ИЮНЯ 2022
Летняя православная школа приглашает детей из Бобруйской епархии
20 АПРЕЛЯ 2022
Просветительский центр Фонда Евфросинии Полоцкой приглашает на цикл лекций «Три ветви христианства: чем они отличаются друг от друга?»
15 МАРТА 2022
Начался прием документов на участие в конкурсе изданий «Просвещение через книгу»
14 МАРТА 2022
Цикл лекций «Историческая география Беларуси» пройдет в Минске
5 МАРТА 2022
Вручены дипломы церковным звонарям - выпускникам 44 набора отделения звонарей МДУ
3 ФЕВРАЛЯ 2022
4 февраля в Национальной библиотеке откроется экспозиция «Венценосная семья. Путь Любви»
4 ЯНВАРЯ 2022
Святитель Феофан Затворник. Мысли на каждый день года
Новости (видео)
Архив видеоновостей :