BEL ENG DEU FRA



Вясковы дэтэктыў: пра начную споведзь работнікаў сельсавета і як палешукі захавалі свой храм

 
  
30 МАЯ 2014 (Пятница) 22:38:05
Выступленне протаіерэя Сергія Гардуна на прэзентацыі кнігі Алены “Шацько” «Колокола и колокольные звоны православных храмов западных регионов Беларуси: история и современность».

Кніга Алены Генадзеўны Шацько вельмі карысная, гэта спраўднае даследаванне. Гэта не той матэрыял, які ляжыць на паверхні, і разам з тым гэта жывая царкоўная традыцыя.

У Заходняй Беларусі гэта традыцыя захавалася, а на ўсходзе званы змоўклі ў 20-я гады. У 1938 годзе спыніў сваё існаванне апошні храм на тэрыторыі Усходняй Беларусі. Там храмы былі адчынены толькі ў час нямецкай акупацыі. Адчыняліся сотнямі. Пасля вайны на ўсёй тэрыторыі Беларусі было больш 1000 праваслаўных храмаў. Потым іх зноў сталі зачыняць, і ў 80-я іх засталося каля 300.

У Заходняй Беларусі адразу пасля вайны звон яшчэ гучаў, і толькі ў хрушчоўскія часы ён быў забаронены.

Я ведаю адзін храм у Заходняй Беларусі, дзе царкоўны звон не спыняўся – у сяле Павіцце Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Там ва ўсе часы званы званілі. Магчыма, яшчэ былі такія аазісы, але я ведаю толькі пра гэты.Там неяк бацюшка у велікапосныя дні кажа: “Хто ўдзень баіцца хадзіць да споведзі, то ў гэтыя дні я буду ў храме ноччу. Хто працуе ў сельсавеце ці ў школе – прыходзьце, буду спавядаць і прычашчаць.” У іншых месцах гэтыя словы, сказаныя ў нядзелю з авмвона, маглі быць апошнімі. А там былі такія памяркоўныя ўлады, якія самі стараліся паспавядацца хаця б у Вялікі пост…

Кніга Алены Шацько - гэта не толькі кніга пра званы, яна шырэйшая. Яна была б карысная ўсім, хто цікавіцца гісторыяй. Я звярнуў увагу на адзін вельмі значны фрагмент. Калі ўлады савецкія вырашылі правясці ўлік маёмасці ў храмах, на шэрагу храмаў былі размешчаны дошкі “ахоўваецца дзяржавай”. І вось тут ёсць эпізод: калі ў вёску ў адну вёску ў Жабінкаўскім раёне прыехалі чыноўнікі, каб вешаць гэтую дошку, людзі не далі яе вешаць.

Я ведаю гісторыю закрыцця гэтага храма ў 60-я гады. Чуў яе ад сведкаў тых падзей. Было тры спробы.

Першая была такая. Прыехаў чыноўнік, узяў міліцыянера, і яны завілі, што храм зачыняецца, можна забіраць рэчы. А людзі сказалі, што яны супраць. Тады чыноўнік з міліцыянерам проста памянялі замок. Але людзі павесілі свой.

Была другая спроба. Больш прышло чыноўнікаў і больш міліцыянераў. Але людзі зноў не пусцілі.

А трэцяя спроба была такая. Прыехалі ўзброеныя міліцыянеры – некалькі дзясяткаў і грузавік. Сказалі прыезжым людзям, якія жылі там нядаўна, не мясцовым, грузіць іконы на машыну. Грузяць. А вакол храма стаіць міліцыя, не падпускаючы месных. Тады мужчыны пераапрануліся ў жанчын. І некалькі дзясяткаў мыжыкоў у платках і спадніцах, плачучы і галосячы, наблізіліся да міліцыянераў і звязалі іх. Пры гэтым адна сапраўдная жанчына загінула ў гэтай патасоўцы. Шафёр паехаў. Паехаў з двума іконамі і Евангеллем, якія паспелі пагрузіць на машыну.

Міліцыянеры ляжалі павязаныя каля храма і прасілі іх адпусціць. Тады людзі сказалі: “Ніхто не выйдзе ў калгас на працу, пака нам не вернуць тое, што забралі”. І не пайшлі. К абеду прыйшоў грузавік і прывез іконы і Евангелле. Сяляне пачапілі свой замок. І ва ўсе гады гэты храм стаяў поўнасцю так, як павінен быў стаяць. Людзі мянялі рушнікі на іконах, прыбіраліся, рабілі рамонт, фарбавалі звонку. І ўвесь час самі збіраліся туды на малітву, таму што ўлады святара не дазвалялі назначыць. І так ён прастаяў да 1989 г. , калі сталі давацца першыя дазволы на адкрыццё храмаў. 9 жніўня, на дзень святога Панцелеімана, я быў на першай службе ў зноў адчыненым храме. Яго не трэба было і рамантаваць. Гэта быў адзін с першых храмаў, якія атрымалі дазвол на адкрыццё.

Усе званары, якія паказаны ў фільме «Колокола и колокольные звоны», - гэта сапраўды тыя людзі, якія перанялі жывую традыцыю, якая адрозніваецца ад іншых школ. Я ўпэўнены, што такія мясцовыя школы былі і ў Расіі, але яны зніклі, засталіся больш вялікія. А Алене Шацько ўдалося застаць гэтуя традыцыю і зафіксаваць. Важна было б, калі б гэтая традыцыя перадавалася. Трэба ад іх вучыцца і выкладаць гэты звон нават у Школе званароў і, напэўна, у іншых навуковых установах.
/ sobor.by/
(просмотров 3281)





Новости разделов:

Беларуская мова

23 ИЮЛЯ 2020
Дабравесце.by: Новый Завет на белорусском языке доступен в интернете
26 ФЕВРАЛЯ 2020
Аб чым больш за ўсё шкадаваў Рыгор Барадулін?
31 ДЕКАБРЯ 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на студзень
2 ДЕКАБРЯ 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на снежань
4 НОЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на лістапад
5 ОКТЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на кастрычнік 2019 года
2 СЕНТЯБРЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на верасень
7 АВГУСТА 2019
Расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на жнівень
24 ИЮЛЯ 2019
Расказ паломніка. 10 дзён у дарозе: шлях у Пачаеў
4 ИЮЛЯ 2019
Прадстаўляем вам расклад беларускамоўных Літургій у храмах Беларусi на ліпень
31 МАЯ 2019
Расклад Літургій на беларускай мове ў праваслаўных храмах Беларусі на чэрвень
22 МАЯ 2019
Запрашаецца моладзь у археалагічную экспедыцыю пры Свята-Елісееўскім Лаўрышаўскім манастыры з 13 па 28 ліпеня
  Искусства

9 ФЕВРАЛЯ 2021
12 февраля в Гомеле откроется выставка Владимира Куклина «Творение души и рук»
5 ФЕВРАЛЯ 2021
6 февраля в Могилеве состоится показ фильмов о сщмч. Павлине (Крошечкине) и прмц. Елизавете (Романовой)
3 ФЕВРАЛЯ 2021
Беларусь и Грузия провели оnline-марафон "Инклюзивный калейдоскоп"
1 ФЕВРАЛЯ 2021
С 4 по 10 февраля в Бобруйске состоятся показы документального фильма «Где Ты, Адам?»
1 ФЕВРАЛЯ 2021
Выставка, посвященная блаженной Валентине Минской, пройдет в Бобруйске
30 ЯНВАРЯ 2021
Юная художница совместно с фондом Юрия Розума провела акцию «Счастливое Рождество» для поддержки детей-музыкантов с ограничениями
22 ЯНВАРЯ 2021
22 января в 17.00 начнется прямая трансляция Рождественского вечера Христианского образовательного центра на YouTube канале БПЦ
5 ЯНВАРЯ 2021
ОТКРЫТ ПРАЗДНИЧНЫЙ ФЛЕШМОБ РОЖДЕСТВЕНСКИХ ПЕСЕН И КОЛЯДОК НА ПРИЗЫ ПАТРИАРШЕГО ЭКЗАРХА
29 ДЕКАБРЯ 2020
В Минске завершились Декабрьские недели для инвалидов
14 ДЕКАБРЯ 2020
«Сердце милующее»: выставка, посвященная 85-летию митрополита Филарета, пройдет в Минске 15 декабря-31 января
11 ДЕКАБРЯ 2020
Оратория «Христос на Масличной горе» Л. ван Бетховена прозвучит 22 декабря в Белгосфилармонии
8 ДЕКАБРЯ 2020
Показ документального фильма «Где ты, Адам» в Минске продлен до 20 декабря
  Просвещение

18 ФЕВРАЛЯ 2021
Открыт набор на библейские курсы при Минской духовной семинарии
25 ЯНВАРЯ 2021
Вручены премии Христианского образовательного центра
22 ЯНВАРЯ 2021
Объявлен конкурс творческих и исследовательских работ «Свет Православия»
22 ЯНВАРЯ 2021
Рождественский вечер духовно-образовательного проекта «ЛОГОС» состоялся в гимназии №11 г. Минска
31 ДЕКАБРЯ 2020
Открыт набор на богословские курсы при Минской духовной семинарии
28 ДЕКАБРЯ 2020
11 января состоится онлайн-семинар «Предвенчальная катехизация в церковно-пастырском служении»
26 НОЯБРЯ 2020
Открытие и пленарное заседание Шестых Белорусских Рождественских чтений [прямая трансляция]
26 НОЯБРЯ 2020
Программа Шестых Белорусских Рождественских чтений
23 НОЯБРЯ 2020
В Минской духовной академии пройдут X Иеронимовские чтения
14 НОЯБРЯ 2020
Шестые Белорусские Рождественские чтения пройдут в дистанционном формате
29 СЕНТЯБРЯ 2020
Встреча с главным специалистом в области исследования подвига и прославления новомучеников состоялась в Минске
25 СЕНТЯБРЯ 2020
13 ноября состоятся VII Туровские Епархиальные Образовательные Чтения
Новости (видео)
Архив видеоновостей :

Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru


© www.sobor.by 2004-2016.